საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთევროპული ხელოვნების კოლექციის ინტეგრირებული კვლევები

14 ივნისი 2021
Share

საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმში დაცული დასავლეთ ევროპის ქვეყნების ხელოვნების კოლექცია ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი და მნიშვნელოვანია როგორც საქართველოში, ასევე, კავკასიასა და ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში. კოლექცია მოიცავს იტალიური, გერმანული, ჰოლანდიური, ფრანგული, ესპანური, ბელგიური, ავსტრიული და სხვა ევროპული სამხატვრო სკოლების ფერწერის, გრაფიკის, ქანდაკებისა და დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშებს XIV საუკუნიდან XX საუკუნის დასაწყისის ჩათვლით. კოლექციის მნიშვნელობის წარმოჩენისთვის საკმარისია, დავასახელოთ მასში დაცული ნამუშევრების ავტორები: ბერნარდო დადი, პაოლო ვენეციანო, ლუკას კრანახ უფროსი, გვიდო რენი, იან სტენი, იაკობ ვან რეისდალი, ონორე დომიე, მაქს ლიბერმანი, ფრანცისკო პრადილა, ოსვალდო ლიჩინი და სხვ.

ეროვნული მუზეუმის გუნდის მიერ, 2019-2021 წლებში, შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით განხორციელდა პროექტი „საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთევროპული ხელოვნების კოლექციის ინტეგრირებული კვლევები" (FR-18-739). პროექტის ფარგლებში, ინტეგრირებული (სახელოვნებათმცოდნეო-ტექნიკური) კვლევა საქართველოში პირველად ჩაუტარდა ევროპული მხატვრობის ნიმუშებს, მათ შორის ბერნარდო დადის, პაოლო ვენეციანოს, ლუკას კრანახ უფროსისა და პიტერ პაულ რუბენსის (სახელოსნოს) ნამუშევრებს. სახელოვნებათმცოდნეო და ტექნიკური კვლევა გაანალიზდა და ინტეგრირდა შესაბამისი საერთაშორისო კვლევებისა და ბაზების მონაცემთან კონტექსტში. 2021 წელს, კვლევის შედეგად, გამოიცა წიგნი „საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთევროპული ხელოვნების კოლექციის ინტეგრირებული კვლევები". წიგნის ავტორები: ეკა კიკნაძე, ნინო ტაბუცაძე, მარიამ გველესიანი და ნინო კალანდაძე. პროექტის კოორდინატორი ლიზა მეფარიშვილი.

პროექტის ფარგლებში, გაიმართა კონსულტაციები უცხოელ კოლეგებთან. კვლევის შედეგად, მნიშვნელოვნად დაკორექტირდა რამდენიმე ექსპონატის ატრიბუცია: დაზუსტდა წარმომავლობის დეტალები, გამოვლინდა და შესწორდა მცდარი დასახელებები და სიუჟეტური ინტეპრეტაცია, განისაზღვრა ცალკეული ნამუშევრების ავტორი/საავტორო წრე, თემატიკა და ქრონოლოგია; შეიქმნა კოლექციის მონაცემთა თანამედროვე ელექტრონული ბაზა.

ჰოლანდიური და ფლამანდიური ხელოვნების ნიმუშების კვლევის მიმართულებით, აღსანიშნავია თანამშრომლობა ნიდერლანდების ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტთან (RKD), კერძოდ კი RKD-ის კურატორთან, დოქტორ ელის დულაარტთან, რომელიც გახლავთ წიგნის ერთ-ერთი სტატიის თანაავტორი.  

კვლევის შედეგები გამოიცა ორენოვანი პუბლიკაციის სახით - „საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთევროპული ხელოვნების კოლექციის ინტეგრირებული კვლევები". პუბლიკაცია გახლავთ პირველი სამეცნიერო გამოცემა საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთ ევროპის ქვეყნების ხელოვნების კოლექციის შესახებ და წარმოადგენს ბაზისს საქართველოში ევროპული ხელოვნების სამომავლო სამეცნიერო კვლევებისთვის.

საქართველოში არსებული ბიბლიოთეკებისა და სახელოვნებო ინსტიტუციების გარდა, უცხოელ მკვლევართა მხრიდან ინტერესის გათვალისწინებით, წიგნი მსოფლიოს 30-ზე მეტი მუზეუმის ბიბლიოთეკაში განთავსდება, ასევე, გავრცელდება ონლაინ პლატფორმებზე.

საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დასავლეთევროპული ხელოვნების კოლექციის ინტეგრირებული კვლევები - წიგნის ელექტრონული ვერსია

წიგნი უკვე მოექცა საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოების და მედიის ყურადღების ცენტრში: 

 

2021 წლის 20 მაისს, ეროვნული მუზეუმის ფესტივალის ფარგლებში, დიმიტრი შევარდნაძის სახელობის ეროვნულ გალერეაში გაიმართა წიგნის პრეზენტაცია.

ფოტო: ანა დავარაშვილი / საქართველოს ეროვნული მუზეუმი